Büyükelçi Kıvılcım Kılıç'ın Koha Ditore Gazetesinde Yayınlanan Makalesi

Priştine Büyükelçiliği 12.10.2018

Türkiye’nin insan odaklı dış politikasının Kosova’daki izdüşümü:
sağlık, eğitim ve kalkınma destekleri:

Geçtiğimiz günlerde Cakova’ya gerçekleştirdiğim bir ziyarette,
gri bir Yugo-45 yanımda durdu. Araçtan inen orta yaşlarında bir erkek, iki sene
önce ağır bir böbrek hastalığı geçirdiğini, doktorlarının Kosova’da bu konuda
tedavi imkânının bulunmadığını söylemesi üzerine, Türkiye’nin Kosova’ya
sağladığı sağlık desteği kapsamında İstanbul’da bir devlet hastanesinde
ücretsiz olarak böbrek ameliyatı olduğunu, şu an hayatta olmasını ve ailesiyle
birlikte seyahat edebilmesini ülkemizde yapılan ameliyata borçlu olduğunu
gözleri dolarak anlattı. Benimle bir fotoğraf çektirdi ve eski model arabasına
binerek yanımdan ayrıldı. Bu sahne bana, Sağlık Haftası kapsamında Kosova’ya
gelen bir Türk doktorun Kosova’da ilk kez, küçük bir bebeğe açık kalp ameliyatı
yaptıktan sonra, bebeğin annesinin gözlerindeki sevinci ve umudu hatırlattı. O
küçük bebeğin hayata tutunması gibi, orta yaşlarında bu erkek de Türkiye’nin
sağladığı tedavi desteği sayesinde hayata tutunmuştu ve mutluydu. Türk
Büyükelçisi olarak Kosova’da bulunduğum süre içerisinde, farklı vesilelerle her
zaman, Türkiye’nin bu dost ülke için güzel şeyler yapıyor olduğunu gördüm.
Tıpkı, hayatlarında ilk kez yurtdışına çıkan ve Türkiye’de meslek edindirme
kurslarına katılan kadın dostlarımızın, Kosova’ya dönüşlerinde yaptıkları
elişlerinden kazandıkları gelirin aile bütçelerine sağladığı katkıdan
duydukları gururu bize anlatırken hissettikleri sevince ortak olduğum
gibi.

Türkiye esasen insani yardımlar ve destekler konusunda tarihinden ve
kültüründen kaynaklanan güçlü bir geleneğe sahip. Savaş, yoksulluk, toplumsal
çatışmalar ya da doğal afetler nedeniyle zor durumda kalan halklara ve ülkelere
yardımda bulunmayı insani bir görev addeden Türk kurumları, bu yardımları aynı
zamanda bölgesel ve uluslararası istikrarın önemli bir unsuru olarak görüyor.
2000’li yılların başından itibaren artan şekilde yürütülen kalkınma yardımı
ortaklığındaki projeler, insani diplomasi, insani yardım faaliyetleri ve Suriye
krizi başta olmak üzere, uluslararası toplum adına yüklenilen külfet ve
sorumluluklar bugün Türkiye’yi küresel insani sistemin başlıca aktörleri
arasında önemli bir konuma yerleştirdi. Bu çerçevedeki insani yardımlar ve
destekler, son yıllarda ciddi bir ivme kazanarak dünyanın birçok bölgesine
yayıldı. Nitelik ve nicelik bakımından da çeşitlenerek, sağlık, eğitim ve
kalkınma desteklerini de içine alan geniş bir alanı kapsar hale geldi.
Türkiye’nin 2015 yılında 3,2 milyar dolar; 2016 yılında ise 6 milyar dolar olan
insani yardımları, "Global Humanitarian Assistance" programınca
hazırlanan “Küresel İnsani Yardımlar 2018 Raporu”na göre 2017 yılında 8,07
milyar dolara yükseldi. Türkiye, bu meblağ ile insani yardım ve destekte
dünyada birinci sıraya yerleşti. Sözkonusu raporda, insani yardımların milli
gelire oranı temelinde yapılan sıralamada ise, Türkiye’nin yüzde 0,85 ile
birinci sırayı aldığını ve dünyanın “en cömert ülkesi” unvanını koruduğunu görüyoruz.
Artık, Türk İşbirliği ve Kalkınma Ajansı (TİKA), Kızılay ve Afet ve Acil Durum
Yönetimi Başkanlığı (AFAD) dâhil tüm kurumlarıyla, desteğe ihtiyaç duyan
ülkelerin yanında olmayı düstur haline getirmiş bir Türkiye var.

Türkiye’nin insan odaklı dış politikası Kosova’da özellikle sağlık, eğitim ve
kalkınma desteklerine yoğunlaşıyor. İki ülkenin Sağlık Bakanlıkları arasında
2009 yılında imzalanmış olan bir İşbirliği Protokolü mevcut. Ayrıca, Türkiye
Sağlık Bakanlığı tarafından aralarında Kosova’nın da bulunduğu 40’tan fazla
ülkeye tedavi imkânı sağlanıyor. Bu iki mekanizma kapsamında 2010 yılından bu
yana 1000’i aşkın Kosovalı hasta Türkiye’de ücretsiz tedavi gördü. Buna
ilaveten, iki ülkenin muhtelif kurumları arasında da doğrudan tesis edilen
işbirliğiyle her sene pek çok Kosovalı hastayı Türkiye’de misafir ediyoruz.
İlaveten, Türkiye’den alanında uzman doktorlar her sene Kosova’ya gelerek
Sağlık Haftası düzenliyor; hem Kosovalı hastaları tedavi ediyor, hem de
meslektaşlarıyla bilgi ve tecrübe paylaşımında bulunuyor.

Eğitim alanında da karşımıza umut vadeden bir tablo çıkıyor. Türkiye Bursları
ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından sürdürülen program kapsamında 1990’lı
yılların başından bugüne kadar 2200’ü aşkın öğrenci mühendislik, tıp, hukuk ve
sosyal bilimler başta olmak üzere birçok alanda lisans/lisansüstü öğrenim
görmek üzere Türkiye’ye gitti. Tüm bunlar, genç bir devlet olan Kosova’nın
bugününün ve geleceğinin teminatı olan gençlerine duyduğumuz sevgi ve güvenin
bir yansıması olarak görülmelidir.

Tüm bunların yanısıra, Kosova kurumlarının ihtiyaç duyduğu her alana ulaşmayı
hedefleyen TİKA da, Kosova’da faaliyete başladığı 2004 yılından bu yana eğitim
alanında 144, sağlık alanında 20, kalkınma alanında ise 224 proje hayata
geçirdi. Kreşten üniversiteye kadar 36 eğitim kurumu TİKA tarafından inşa
edildi, son model ekipmanla donatıldı. Sağlık alanında da son olarak, Kosova
Merkez Klinikleri Hastanesi’nde Yoğun Bakım Ünitesi, Kosova’nın en modern yoğun
bakım kliniği haline getirildi. Ekonomik kalkınmaya destek sağlamak için, başta
tarım ve hayvancılık olmak üzere ulaştırma, depolama, iletişim ve enerji
sektörlerinde toplam 74 proje hayata geçirildi. Devlet kurumlarının ve sivil
toplumun altyapılarının güçlendirilmesi için 150’den fazla proje yapıldı; 12 tarihi
eser TİKA tarafından restore edildi ve toplum hayatına kazandırıldı. Örneğin,
otizm merkezlerine donanım ve eğitim desteği, arı ve arı ürünlerinin
geliştirilmesi, tıbbi ve aromatik çayların üretimine katkı, Kosova’ya özgü
Baluşa koyunlarının çiftçilere dağıtımı ve Drenas’taki bir kreşe yapılan
kapsamlı tadilat gibi, toplamda 100 milyon doları aşan 600’den fazla işbirliği
projesiyle, TİKA bugün Kosova’nın her alanda kalkınmasına en fazla katkı
sağlayan kurumlardan birisi haline gelmiş durumda. Kosovalı dostlarımızın
yanında olmak bizlere gurur veriyor.

Türk dış politikasının ağırlık merkezi haline gelen insan odaklı faaliyetler,
hızlı değişimlerin ve belirsizliklerin yaşandığı bir çağda, desteğe muhtaç
coğrafyalardaki dinamikleri barış, refah ve istikrar yönünde şekillendirmeye
yardımcı olma hedefiyle hayata geçiriliyor. Siyasi, ekonomik, sosyal ve insani
veçhelerin iç içe geçtiği bir dönemde, Türkiye dış politikasında benimsediği
kapsamlı, barış odaklı ve ilkeli vizyonu doğrultusunda, tüm imkân ve olanaklarını
destekte bulunduğu ülkelerin ekonomik kalkınması ve sosyal refahı için seferber
ediyor. Türkiye’nin girişimci ve insani dış politikası, bu hedef üzerinde
faaliyet göstermeye ve insanlığın ortak hedeflerine katkıda bulunmaya devam
edecektir. Kosova’da da, halkın hayatına dokunan projelerle dostlarımızın
yanında olmayı sürdüreceğiz.

İlgili Dosyalar

Makale.jpg

Pazartesi - Cuma

Konsolosluk Şubemiz Başvuru Kabul Saatleri: 09:00-12:30
1.1.2018 2.1.2018 Yeni Yıl Tatili
7.1.2018 8.1.2018 Ortodoks Noel Tatili
17.2.2018 17.2.2018 Kosova Cumhuriyeti Bağımsızlık Günü
9.4.2018 9.4.2018 Kosova Cumhuriyeti Anayasa Günü
16.4.2018 16.4.2018 Katolik ve Ortodoks Paskalyası
1.5.2018 1.5.2018 Uluslararası İşçi Bayramı
9.5.2018 9.5.2018 Avrupa Günü
15.6.2018 15.6.2018 Ramazan Bayramı
21.8.2018 21.8.2018 Kurban Bayramı
30.8.2018 30.8.2018 Zafer Bayramı
29.10.2018 29.10.2018 Cumhuriyet Bayramı
25.12.2018 25.12.2018 Katolik Noel Bayramı